قسمت اول| همه تخم‌مرغ‌های دولت دوازدهم در سبد برجام؛ دولت سیزدهم برای صنعت خودرو هدف تعیین کند
دولت جدید در شرایطی بر روی کار آمد که صنعت خودرو در یکی از سخت‌ترین شرایط خود از بدو تاسیس به سر می‌برد.
قطعه نیوز: دولت جدید در شرایطی بر روی کار آمد که صنعت خودرو در یکی از سخت‌ترین شرایط خود از بدو تاسیس به سر می‌برد.
به گزارش خبرنگار «قطعه نیوز»، حجم بدهی و زیان خودروسازان به بالاترین میزان خود رسیده است و تعداد زیادی خودرو در پارکینگ‌ها ته‌نشین شده است.
اکنون با پایان یافتن عمر دولت دوازدهم و روی کار آمدن دولت سیزدهم فرصتی است تا صاحب‌نظران برای آینده صنعت خودرو نظرات خود را اعلام کنند.
گرچه بسیاری از پیش‌بینی‌ها، بیانگر ایجاد بهبود زیادی در صنعت خود نیستند، اما اکنون زمان آن است که عملکرد دولت قبل در صنعت خودرو نقد شود تا بتوان برای آینده از آن درس گرفت.
همچنین لازم است ببینیم بایدها و نبایدها برای دولت جدید در صنعت خودرو چیست.
در این زمینه به گفتوگو با یک کارشناس صنعت خودرو نشستیم. حسن کریمی سنجری با نگاهی به عملکرد دولت قبل، از تحولات لازم در صنعت خودرو کشور گفت.
این گفتوگو را در ادامه بخوانید:
جمع‌بندی شما از عملکرد دولت قبل در صنعت خودرو چیست؟
دولت قبل هیچ برنامه مشخصی برای توسعه صنعت خودرو نداشت و همه تخم‌مرغ‌های خود را در سبد برجام گذاشت.
دولت حسن روحانی تصور می‌کرد که با اجرایی شدن برجام و جذب مشارکت‌های خارجی می‌توانیم به توسعه و رشد بهتری دست پیدا کنیم.
این فکر در نهایت بی‌نتیجه ماند، چراکه حتی در سال 96 وقتی برجام پابرجا بود، نتوانستیم از آن فرصت درست استفاده کنیم.
وقتی برجام برچیده شد در عمل خودروسازی ما هیچ برنامهای نداشت و با سعی و خطا اداره شد.
لازم است بگویم این هیچ ربطی به عملکرد مدیران خودروسازی ندارد و بیشتر به نقد عملکرد دولت مرتبط است.
وقتی برجام برچیده شد در عمل خودروسازی ما هیچ برنامهای نداشت و با سعی و خطا اداره شد.
دولت به دنبال این بود که ثمرات برجام بتواند بخش‌های مختلف صنعتی و اقتصادی کشور را به حرکت در بیاورد. انتظار این بود که اگر برجام پابرجا بماند، شرکت‌های خارجی برای سرمایه‌گذاری به ایران بیایند و این باعث کاهش تورم، حضور خودروهای جدید و کنترل قیمت‌ها شود.
این فکر درست بود اما وقتی برجام اجرایی نشد، دولت در عمل کیش و مات شد و برنامهای برای عبور از این شرایط بدون برجام نداشت.
به همین دلیل است که بیشترین آمار زیان خودروسازی‌ها و بالاترین تورم خودرو در این دوران رقم خورد و مطالبات قطعه‌سازان رشد چشم‌گیری داشت.
اکنون وضع به گونه‌ای است که اعداد و ارقام زیان انباشته و بدهی خودروسازان هر کدام بالای یکصد هزار میلیارد تومان است و تعداد زیادی خودروی ته‌نشین در پارکینگ‌ها وجود دارد که نتیجه بی‌برنامگی دولت است.
خبرنگار: فرزانه احمدی
دولت جدید برای ساماندهی این وضع چه باید بکند؟
دولت جدید اگر قصد دارد برای ساماندهی صنعت خودرو اقداماتی انجام بدهد، باید برنامه‌های خود را در دو حوزه متمرکز کند، اول اینکه استراتژی‌ها و سیاستگذاری‌های مرتبط با صنعت خودرو را تدوین کند.
تدوین این برنامه در اختیار دولت و تیم اقتصادی و صنعتی آن است. در واقع دولت باید تکلیف خود را با صنعت خودرو کشور مشخص و بهترین استراتژی را برای ادامه این صنعت تدوین کند.
دولت در این استراتژی باید مشخص کند که ما از صنعت خودرو چه انتظاراتی داریم، چه اهدافی را دنبال می‌کنیم، چقدر حاضریم برای رسیدن به این اهداف سرمایه و وقت صرف کنیم.
دولت در این استراتژی باید مشخص کند که ما از صنعت خودرو چه انتظاراتی داریم، چه اهدافی را دنبال می‌کنیم، چقدر حاضریم برای رسیدن به این اهداف سرمایه و وقت صرف کنیم.
یکی از مهمترین سوالات در این زمینه این است که مهمترین هدف توسعه در صنعت خودرو کشور چیست؟ برای مثال بعضی کشورها مانند آلمان چند برند خودرویی دارنداما، ترکیه فاقد برند در این صنعت است. با این حال در طول سال حدود 23 میلیارد دلار درآمد ارزی از صنعت خودرو کسب می‌کند.
ما در صنعت خودرو با یک زنجیره ارزش روبه‌رو هستیم که بخش‌های مختلفی مانند طراحی، قطعه‌سازی، مونتاژ، خدمات پس از فروش و… را شامل می‌شود. امروز در دنیا هر کشور بخشی از این زنجیره را انتخاب کرده است.
بعضی از کشورها با وجود اینکه قدمت بیشتری در صنعت خودرو دارند، تعدادی از بخش‌های زنجیره را برون‌سپاری کرده‌اند، برای مثال کشور آمریکا در بحث قطعه‌سازی فعالیت زیادی ندارد و قطعات خودروهای خود را در چین و ترکیه و مکزیک به تولید می‌رساند.
اکنون باید سند صنعت خودرو را تدوین کنیم. ما در حال حاضر سند 1404 را داریم که سند مفیدی نیست. این سند بیشتر آرزوهای تدوینگران آن را بیان می‌کند، به طوری که در تمام حلقه‌های زنجیره تولید خودرو، بهترین‌ها را خواسته‌اند.
باید بدانیم آنچه در این سند آمده است دست نیافتنی و غیرواقعی است.
ما باید یک استراتژی یکپارچه و کلان داشته باشیم که همه بخش‌های دولت بر روی این استراتژی اصرار داشته باشند و اینطور نباشد که محیط زیست، گمرک و… هر کدام ساز خود را بزنند.
محورهای این برنامه باید چه باشند؟
بنده همواره گفته‌ام که اول باید یک استراتژی تک خطی برای صنعت خودرو مشخص شود. اینکه ما در صنعت خودرو به دنبال چه هستیم، یا به عبارتی در کدام حلقه از زنجیره خودرو می‌خواهیم به توسعه دست پیدا کنیم؟
آیا می‌خواهیم صنعت مونتاژ داشته باشیم یا قطعه‌سازی کشور رشد کند؟ آیا نیت ما استقلال در صنعت خودرو و در نتیجه داشتن پلتفرم و فعالیت کردن در حوزه طراحی است تا به سمت برندسازی برویم؟
برای تعیین این استراتژی باید ظرفیت‌ها، شرایط اقتصادی و سیاسی کشور را در نظر بگیریم و در کنار آن تصمیم صحیح را اتخاذ کنیم. بعد از آن باید ببینیم که برای رسیدن به این هدف، چه مسیرهایی را باید طی کنیم.
این مسیرها به ما می‌گوید که وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقتصاد و هر ارگان دولتی باید چه سرمایه‌گذاری‌هایی انجام بدهند.
با توجه به استراتژی تعیین شده قوانین تدوین می‌شوند، برای مثال شاید لازم باشد که به مدت چند سال از صنعت خودرو مالیات دریافت نشود یا ورود خودرو در هر شرایط ممنوع اما در عین حال ورود قطعه با استاندارد و تعرفه مشخصی آزاد باشد.
حمایت قاطعانه از صنعت خودرو طی چند سال باید به شرط دست‌یابی به یک هدف مشخص مانند داشتن پلتفرم اختصاصی صورت بگیرد.
ادامه دارد...